Miejscowości Ziemi Radomskiej - D

   Wieś w gminie Błędów. Godne zwiedzenia:

• dwór dawnych Majewskich, obecnie Ośrodek Hodowli Roślin, murowany, klasycystyczny z 1. poł. XIX w. Przebudowany w l. 1938-8 i 1948. Dwie oficyny drewniane z 1850 r., spichlerz ceglano-kamienny z 1843 r., zabudowania gospodarcze murowane z 1905 r.;
• resztki parku krajobrazowego z 1. poł. XIX w. z okazami starych klonów i lip;
• kapliczka przydrożna z 1. poł. XIX w., murowana, z rzeźbą św. Jana Nepomucena;
• głaz narzutowy, granit, o obwodzie ok. 900 cm, przy drodze do Wólki Dańkowskiej.

   Na obrzeżach wsi, przy drodze Ciepielów-Lipsko znajduje się pomnik upamiętniający śmierć ok. 300 polskich żołnierzy z 74 Górnośląskiego Pułku Piechoty z Lublińca, których żołnierze Wehrmachtu wzięli do niewoli 9.09.1939 r. i rozstrzelali. Na pomniku napis:

OKOŁO 300 ŻOŁNIERZY POLSKICH
POLEGŁYCH I POMORDOWANYCH
W WALCE Z VERMACHTEM 8,09,1939 R. POD DĄBROWĄ
TU POCHOWANO 33 OSOBY
Z PAMIĘCIĄ I CZCIĄ
AD 1992
ŻOŁNIERZE 39 R. BCH. AK
8,09,1939 R. JEDNOSTKI WP STOCZYŁY NIERÓWNĄ WALKĘ Z WOJSKAMI HITLEROWSKIMI
MIEJSCE UŚWIĘCONE KRWIĄ 300 JEŃCÓW WYMORDOWANYCH BESTIALSKO PO TEJ WALCE.
CZEŚĆ PAMIĘCI POLEGŁYM
SPOŁECZEŃSTWO POWIATU LIPSKIEGO W 26 ROCZNICĘ NAPAŚCI HITLEROWSKIEJ NA POLSKĘ

MJR PPŁK JÓZEF ADOLF PELC OSTATNI DOWÓDCA 74 PP Z LUBLIŃCA ZA WRZESIEŃ ODZNACZONY VIRTUTI MILITARI POLEGŁ 8,09,1939 POD CIEPIELOWEM PRÓBUJĄC NA CZELE RESZTEK PUŁKU ZATRZYMAĆ 29 ODDZIAŁ ZMOTORYZOWANY VEHRMCHTU. HITLEROWCY ROZSTRZELALI PO BITWIE OKOŁO 300 POLSKICH JEŃCÓW.
MAJOR DR JÓZEF CESARZ NACZELNY LEKARZ 74 PP W LUBLIŃCU PADŁ W BOJU 8,09,1939 UR. 1897 R. ROZSTRZELANY PRZEZ VERMACHT ODZNACZONY KRZYŻEM "VIRTUTI MILITARI R.P." RODZINA

Dąbrowa - pomnik pomordowanych (przy wsi) [fot. Falba]

Dąbrowa - pomnik pomordowanych (w lesie) [fot. Falba]

   Wieś w której w czasie II wojny światowej znajdował się obóz jeńców radzieckich. Obelisk upamiętnia pomordowanych tu 260. jeńców.

Dąbrowa Podłężna [gm. Jedlińsk]

   Wieś w gminie Jedlińsk. Znajdują się tu dwa głazy narzutowe:

• z granitu o obw. 15,5 m i wysokości 1,5 m,
• z gnejsu biotytowego ziarnistego o obw. 5,6 m i wys. 0,8 m.

   Wieś niedaleko Kowali. Na kulminacji wzgórza, przy zbiegu dróg z Dąbrówki do Rożek i do Orońska, znaleziono cmentarzysko grobów kloszowych. Inne, znaleziono 1,5 km na płd.-wsch. Od tego miejsca, na cyplu na prawym brzegu strumienia.

Dębiny [gm. Potworów]

   We wsi, w obrębie prywatnych zabudowań, znajdują się pozostałości po założeniu obronnym, użytkowanym od XV do XIX w. Jest to sztuczny nasyp prawie kwadratowy, o boku dł. 50 m, otoczony wałem i nawodnioną szosą o szer. 20-25 m. Na powierzchni kopca, do XIX w., znajdowała się ceglana budowla, następnie dwór zniszczony w 1945 r.

Dębnowola [gm. Warka]

   We wsi cztery chałupy z XIX w. (???)

Dobieszyn [gm. Stromiec]

   Wieś położona przy drodze Głowaczów-Białobrzegi. Stacja PKP na trasie Radom-Warszawa (30 km). Stacja PKP Dobieszyn była miejscem akcji bojowych oddziału GL im. Władysława Kononowicza (marzec i maj 1943 r.).
   Godne zwiedzenia:

• kościół paraf. p.w. św. Teresy z 1936 r. W ołtarzu obrazy Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Panny Marii i św. Stanisława bpa, z XVIII w.;
• przy leśniczówce pomnik poległych żołnierzy z 76pp.

   Wieś przy drodze Nowe Miasto - Rzeczyca nad Pilicą. Kończy się tu szlak niebieski do Nowego Miasta nad Pilicą. Prom rzeczny do Myślakowic.
   Sklep, przystanek PKS.

Drążno [gm. Klwów]

   Wieś przy drodze Klwów - Nieznamierowice. Znajduje się tu figurka (???) przydrożna z XIX w. (kamienna podstawa). Górna część - współczesna.

Drutarnia [gm. Przycucha]

   Wieś leżąca koło Przysuchy. Należała do Przysuchy - w XIX wieku istniały tu 4 fryszerki.

Drwalew [gm. Chynów]

   Wieś przy drodze z Grójca (11 km) do Góry Kalwarii (17 km). Godne zwiedzenia:

• kościół paraf. p.w. św.św. Piotra i Pawła, pierwotny drewniany wzmiankowany w 1446 r., obecny barokowy, zbudowany w l. 1768-74, remontowany a l. 1966-8. Wyposażenie barokowe i rokokowe z XVIII w.;
• dzwonnica wzniesiona w 1774 r., barokowa, murowana z cegły;
• przed kościołem piaskowcowa figura św. Dominika, barokowa z XVII w.;
• pałac zbudowany w 2. ćw. XIX w., remontowany w 1962 r., klasycystyczny, piętrowy, murowany. Od frontu portyk o czterech kolumnach jońskich, trójkątnym szczytem i kartuszem z herbem Jelita. Do pałacu prowadzi zabytkowa aleja lipowa. (Obecnie Zakłady Przemysłu Bioweterynaryjnego, produkujące leki i antybiotyki dla zwierząt).
• oficyny parterowe, wzniesione współcześnie z pałacem;
• park założony w pocz. XIX w., krajobrazowy, ze śladami układu regularnego;
• pomnik (trzy konie) wdzięczności człowieka dla zwierząt, których krew jest niezbędna do produkcji surowic leczniczych, (proj. Marian Wnuk), odsł. 1970 r.

   Wieś na Równinie Warszawskiej. Kapliczka przydrożna z 1843 r. z piaskowcową figurą św. Walentego.

Drzewica [gm. Drzewica]

   Miasto nad rzeką Drzewiczką (ob. woj. łódzkie), przy drodze Nowe Miasto-Końskie, liczące ok. 4 tys. mieszkańców. Lokowane na prawie magdeburskim w 1429 r. W XVIII w. rozwój przemysłu metalowego i włókienniczego.
Godne zwiedzenia:

• kościół paraf. p.w. św. Łukasza. Pierwotny z 1315 r., obecny z poł. XV w., przebudowany w 1914 r. Orientowany, murowany z cegły. Elementy gotyckie, bogate wyposażenie XVII I XVIII w. Epitafia rodziny Drzewickich;
• zamek wystawiony w l. 1527-35 przez Macieja Drzewickiego abpa gnieźnieńskiego. Zniszczony pożarem z 1814 r. Otoczony systemem obronnym (fosy). Gotycko-renesansowy. Zbudowany z kamienia łamanego i cegły. Obecnie trwała ruina, w której ślady wież, kaplicy, budynku usługowego, mieszkalnego i alkierza;
• dawny dwór na wsch. od zamku. Wzniesiony z XVIII w. na pozostałościach dawnego gotyckiego dworu z końca XV w. Parterowy z dwoma ostrołukowymi portalami z końca XV w.;
• park typu krajobrazowego z fragmentami pierwotnego, regularnego założenia. Zachowane resztki kamienne ogrodowe dawnego dworu Szaniawskich;
• figury przydrożne, kamienne z końca XVII w.;
• na cmentarzu kwatera i pomnik żołnierzy WP z 13, 19 i 29 DP ze zgrupowania Armii "PRUSY" poległych 8 września 1939 r. w walkach na tym terenie;
• w rynku pomnik partyzantów i ofiar terroru;
• zakłady "GERLACH" (założone w 1760 r., jako huta żelaza).

Drzewica - zamek [fot. A. Małecki]

   Wieś położona 3 km od Mogielnicy. Znajduje się tu dworek skomponowany w duchu "stylu dworkowego" o cechach baroku i klasycyzmu dziś rzadko spotykanym. Dwór został wzniesiony w dwudziestoleciu międzywojennym dla rodziny Jackowskich. Zamierzony na planie prostokąta, dziewięcoosiowy, z ośmiobocznymi alkierzami na narożach i czterokolumnowym portykiem toskańskim zwieńczonym frontem czterokolumnowym portykiem toskańskim zwieńczonym frontem w stylu barokowym, nakryty łamanym dachem. Dwór otacza dobrze zachowany park dworski. W roku 1989 obiekt nabył pianista Marek Drewnowski. Z jego inicjatywy organizowano w latach 1991-1994 najczęściej w niedzielę drugiej dekady sierpnia, w ramach programu międzynarodowego Festiwal Muzyczny im. Józefa Hoffmana, w tym happeningi muzyczno-wokalne. Artyści wykonywali swój repertuar na tarasie dworku, rzadziej w budynku.

Dziurków [gm. Solec nad Wisłą]

   Wieś przy drodze Lipsko-Solec. W okolicy wsi, przy dawnej leśniczówce przy drodze Dziurków-Sadkowice, znajduje się pomnik ku czci poległych w walce z reżimem sanacyjnym w 1923 roku.

Dziurków - pomnik pomordowanych [fot. moja]