Umieszczone na stronie inskrypcje zostały wydane drukiem w serii "Corpus Inscriptionum
Poloniae", zeszycie dotyczącym powiatowi radomskiemu i mieście Iłża.
Uwagi co do tekstów: układ odpowiada układowi na obiekcie, gdy wyraz jest podzielony między
wersy, wtedy na końcu wersu pojawia się symbol "-". W nawiasach "[]" umieszczono to czego
nie udało się odczytać ze względu na zniszczenie, niezaznaczone abrewiacje; to co w tych nawiasach jest umieszczone jest domniemanym
uzupełnieniem; zaś w
nawiasach "()" - umieszczono brachygrafię. Na końcu zostanie podana literatura dot. tychże inskrypcji.
kolejność: miejsce (budowla); czas; rodzaj; materiał/wymiar; czcionka
1 kościół paraf. Wniebowzięcia NMP i bł. Władysława, prawa strona prezbiterium
; 1588 r.; nagrobkowa; marmurowa tablica 89x37 cm; kapitała humanistyczna.
IOANNI STR[ZEMA]SKI CANONICO LANCICIEN[SI] PRAEPOSITO ILZEN(SI)
R(EVERE)ND(ISSI)MI PHI[LI]PI [PA]DNIEWSKI EPISCOPI CRACOVIEN(SIS) THESAVR-
ARIO FIDELISSIMO VIRO INPRIMIS BONORVM OMNIVM IVDITIO
INTEGERRIMO HOSPITALISSIMO AC OMNI VIRTVTVM GENERE
ORNATISSIMO ALBERTVS STR[ZEMASKI] CANONICVS KIELCEN(SIS)
FRATRI SVO GERMANO BENEMERENT[I] MESTVS AC-
LVGENS IN PERPETVVM
AMORIS FRATERNI TESTIMONIVM
MONVMENTVM HOC FACIENDVM CVRAVIT
VIXIT ANNIS LII MORTVVS ANNO. M.D.LXXXVIII
DIE 2 MENSIS IANVARII
2 kościół paraf. (jw.), za nastawą ołtarza głównego; 1597 r.; sentencjonalna;
piaskowcowa tablica; kapitała humanistyczna
3 kościół paraf. (jw.), filar między prezbiterium a kaplicą Św. Krzyża; 1597 r.;
poświadczeniowa z herbem Ostoja; piaskowcowa tablica 27 x 67 cm; kapitała humanistyczna.
4 kościół paraf. (jw.), lewa strona prezbiterium; 1603 r.; poświadczeniowa
z herbem Ostoja; piaskowcowa tablica 75 x 95 cm; kapitała humanistyczna.
D(EO) O(PTIMO) M(AXIMO)
MARTINVS SZYSZKOWSKI PREAPOSITVS ILZENSIS ET C[ETERA] ECCLESIAM HANC-
SVB INVOCATIONE BEATISSIMAE VIR
GINIS MARIAE ET DIVI VLADISLAI QVA(M) ORNATISSIMA(M) ESSE CVPIENS POST-
QVAM MVLTAM SOLLICITVDINEM AC PLVRIMA ILLI MERITA TESTATA RELI-
QVIT ET DEMVM EIVS TVTEILLARIV(M)
PROPRIIS SVMPTIB(VS) A FV(N)DAME(N)TIS EX-
TRVXIT A A(NNO) D(OMINI) M.K.CIII
5 kościół paraf. (jw.), kaplica Św. Krzyża (Szyszkowskich); 1620 r.;
nagrobkowa z herbem Ostoja; marmurowa tablica 59 x 117 cm; kapitała humanistyczna.
D(EO) O(PTIMO) M(AXIMO)
MARTINVS SZYSZKOWSKI
EPISCOPVS CRACOVIENSIS CORPVS PIAE MATRIS POST TRIGINTA SEX AN-
NOS E(X) TERRA ERVTVM
FACIE MANIBVS ET RELI-
QUO AD DIMIDIVM AC SI RECENSSEPVLTVM ES-
SET INTEGRVM
SORORIS VERO ANNAE SIENINSKA EODEM CV(M) MA-
TRE TEMPORE MORTVAE CINERES TANTV(M) CVM
OSSIBUS INTRA HANCAEDEM REPOSVIT.
ANNO SALVTIS
M.DC.XX.
6 kościół paraf. (jw.), kaplica Św. Krzyża (Szyszkowskich); 1620 r.;
nagrobkowa z herbem Ostoja; marmurowa tablica 59 x 117 cm; kapitała humanistyczna
D(EO) O(PTIMO) M(AXIMO)
MARTINVS SZYSZKOWSKI EPISCOPVS CRACOVIENSIS
IOANNIS SZYSZKOWSKI OB RELIGIONEM IN DEVM
PIETATEM IN SVOS BENEVOLENTIAM IN OMNES
GERMANI SIBI DILECTISSIMI SVB HOC AE-
DIFICIO QVIESCENTIS AETERNAE MEMORIAE POSVIT
ANNO SALVTIS M.DCXX
7 kościół p.w. MB Śnieżnej, posadzka na lewo od wejścia; po 1630; nagrobkowa;
piaskowcowa płyta 174x114 cm; kapitała humanistyczna.
O||
[........] LO[...] T
KV[........]
[CZY]TELNIKV [......]CZ
WIECZNEGO IEY ZY[....]
POKOIV PAMIĘTAIĄC NA
SWOY KRESZ ZYCIA
O TO CIE PROSI X(IĄDZ) KAZI(MIERZ)A
SIN POMIENIONY
PROB(OSZCZ) SPITAL(A) ILZE(CKIEGO)
8 kościół paraf. p.w. Wniebowzięcia NMP i bł. Władysława, w zakrystii;
1635 r.; sentencjonalno-wotywna; srebrna taca; kapitała humanistyczna.
PASSIO ME IESV [CHRISTI] CRVCIFIXI SANCTA REDEMIT HVIC EGO PTO TANTO MVNERE DONA
FERO ANNO D[OMI]NI 1635 WAZY MARK DWIE SKOICZY DZIEWIECZ
I[ESVS] H[OMINVM] S[ALVATOR]
AD M(ODVM) DEI G[RATIA]
DIVTVRNAE MAMORIAE
AD M(ODVM) R(EVERENDI) D(OMINI) HIERONYMI DE SZADOKRZYCE SZADOKIERSKI, I(VRIS)
V(TRIVSQVE) DOCTORIS
PRAEPOSITIIŁZENSIS S(ERENISSIMAE) R(EGIAE) M(AIESTATIS) SECRETARII
GENTILITIAE FASCIAE DECORE, SINGVLARIVM VIRTVTVM SPLENDORE
ILL(VST)R(ISSI)MI AC R(EVERE)ND(ISSI)MI DOMINI IACOBI ZADZIK EPISCOPI CRACOVIENSIS DVCIS SEVERIAE
SANGVINE ILLUSTRIS
IN PALATINATV SIRADIAE AD SIDERA NATI, PII SACERDOTIS
IN ITALIA LITERIS EXCVLTI
DOMI INTER ACCVNVLANDVM PRAECLARA MERITA, E DOMO MORTALITATIS EVOCATI
ANNO NATI AD MORTEM DEI M.DC.LX. DIE 26 MAY AETATIS SVAE 45
MONVMENTVM HOC
STANISLAVS DE TRZEBICZNA TRZEBICKI CVSTOS CRACOV(IENSIS) PRAEPO(SIRTVS) IŁZENSIS
PONI CVRAVIT
herb Nałęcz H(IERONYMVS) S(ZADOKIERSKI)
P(RAEPOSITVS) I(ŁZENSIS)
11 kościół p.w. MB Śnieżnej, na cmentarzu; 1660-68; nagrobkowa; płyta
piaskowcowa 170 x 135 cm; kapitała humanistyczna.
D[EO] O[PTIMO] M[AXIMO]
PAMIATKA NA POTOMNE CZASY SŁAW[ETNEGO]
SZYMONA ZVBOVICA WOYTA IŁZECKIEGO
Y ZO[F]IEY BREWCZANKI SZLACHETNE(G)O DO[MV]
BREWKOW Z SZYDLOWCA MIASTA NIE TAYNO NI[KOMV]
LAT 20 PRZEZYWSZY W MALZENSTWIE WIECZ[NEGO]
POSLI MIESZKANIA SZVKAC V BOGA SWOIEGO
CZASV POWIETRZA ZMARLI ZOSTAWILI WIELI
IEDNO KREWNYM: A DRVGA PAMIATKE W KOSCIELE
R(OKV) P(ANSKIEGO) 1[6]6[.] 15 MAY
12 kościół p.w. MB Śnieżnej, stopień w prezbiterium; 1663 r.; nagrobkowa
z herbem Bydant (Bydand) II; piaskowcowa płyta 163x190 cm; kapitałą humanistyczna z elementami
minuskuły.
D(EO) O(PTIMO) M(AXIMO)
MAG[NIFI]CVS D(OMI)NVS PATRICIVS GORDON
NATIONE SCOTHVS S[ERENISSIMAE] R[EGIAE] MAIESTATIS
REGIS POLONIARVM LEGIONARIVS
PRAEFECTVS PIOS MANES IN-
FANTVLI NOMINE ROBERTI
ANNORVM QVATVOR FILII SVI
DILECTISSIMI DEPONI HOC IN
LOCO SACRO CVRAVIT
A(NNO) D(omi)ni 1663 23 MAY
MORITVR HIC IŁZAE 17 MAY
13 kościół paraf. p.w. Wniebowzięcia NMP i bł. Władysława, stara plebania;
XVII w.; objaśniająco-wotywna; obraz św. Leonarda, płótno-olej, kapitała humanistyczna
S[ANCTVS]
[LE]ONAR-
[D]VS
ORA PRO
NOBIS
14 Iłża-Kotlarka, cmentarz kościoła p.w. św. Franciszka Serafickiego; 1701 r.;
sentencjonalno-wotywna; piaskowcowy postument pomnika św. Franciszka Serafickiego 72x56 cm;
kapitała humanistyczna.
RECE TWE JEZV
Y FRANCISZKA PANY
NIECH PRZ[YJMA] MATE[VSZA] DAR
Z POKORA ODDANY
OD SZYMONA LA[...]IEGO
ZMARŁ I - 75 [ ] R[OKV] P[ANSKIEGO] 1701
D[ ]
15 kościół paraf. p.w. Wniebowzięcia NMP i bł. Władysława, przy północnej cmentarnej
furcie; 1707 r.; wotywna; piaskowcowy postument pomnika z reliefem św. Hieronima 42x73 cm;
kapitała humanistyczna.
od wschodu: TRIVMPHATORI
MORTIS ET INFERNI
od południa: H(IERONYMO) I(LLVSTRISSIMO) P(ONTIFICI) E(REMITAE)
M(ONVMENTVM) C(VRAVIT) C(LERVS) H(VIVIS) E(CCLESIAE)
od zachodu: ANNO DOMINI
1707
na kartuszu na fryzie oraz pod wolutami wieńczącymi baldachim: EGO
SVM
VIA
VERITAS
ET
VITA
na otwartej księdze nad wolutami: VNI-
TIVM
Sanctorum
Evangeliorum
17 kościół paraf. (jw.), ołtarz św. Anny Samotrzeć; po 1744 r.; sentencjonalna;
kartusz na fryzie belkowania, drewno złocone polichromowane - olej; maniskuła barokowa.
Potens in terra
Semen ejus
18 kościół paraf. (jw.), ołtarz św. Antoniego; po 1774 r.; sentencjonalna;
kartusz na belkowaniu; drewno złocone polichromowane - olej; minuskuła barokowa.
Arca Testamenti
Pontificis Oraculo
19 kościół paraf. (jw.), ołtarz Św. Trójcy; po 1744 r.; na tarczy trzymanej przez
putto, drewno złocone polichromowane - olej; kapitała humanistyczna.
QVIS
VT
DEVS
20 kościół paraf. (jw.), zewnętrzna wschodnia ściana świątyni; po 1744 r.;
poświadczeniowa; piaskowcowa tablica 115x80 cm; kapitała humanistyczna z elementami
minuskuły barokowej.
LAUDETUR IESUS CHRISTUS
STA VIATOR
A PROPE ET PROCUL FUGE
A FACUE IGNIS CONSUMMENTIS
LEGISTI TROJAM FLAMMA
HISTILI EXTINCTAM
HIC LEGE IŁZAM FOCO DO-
MESTICO LIQUORE ADUSTI
CONCREMATAM A(nn)o D(omi)ni 1744
NATALIS S(ANCTI) MARCI EVANGELISTAE ACCENDIT IGNIBUS MERIDIEM
QUIBUS OPPIDUM CUM PRAETORIO
ET TEMPLUM DOMINI DEVASTAVIT
CAMPANILE usq(ue) AD IMUM EXUSSIT
CAMPANAS IBIDEM TRES SONO-
RAS IN SCORIAM RESOLVIT
TRIUM HORARUM SPATIO
OPERA SAECULORUM DESTRUXIT
DISCITE CIVES
EX FULIGINE LUCEM
UT NON VOS TENEBRAE COM-
PREHENDANT
LECTOR FAVE VALE
21 kościół paraf. (jw.), zewn. północna ściana świątyni; po 1744 r.; poświadczeniowa; piaskowcowa tablica,
118 x 78 cm; kapitała humanistyczna.
ANATHEMA OBLIVIONIS IUDITH 16
HAEC EST DOMUS DOMINI
REGINA FORMOSISSIMA
QUAM MULTA TEMPESTAS AFFLIXIT
ET SOL DECOLORAVIT
AB ORIENTE BARBARIES TARTARORUM CUM DUCE SUO BATTO EXPILAVIT
COSACORUM COELUVIES ALTARIA VIOLAVIT ET EXECRAVIT IDEO
DENUO CONSECRATA ANNO 1670
TURBO AQUILONARIUS SVECIAE CIVIUMOPES EXSUFFLAVIT ET OPPI-
DUM SUCCENDIT. 1655
NON PEPERCIT PATRIUS MILES
SIMILIA PERPATRANDO 1656
AB AUSTRO TRANSYLVANIAE DUX
RAKOCCIUS CEUFERUS APER AD SCI-
TIS COSACIS ETIAM SEPULCHRA
DEFUNCTORUM EXCUSSERUNT 1657
GENIMINA VIPERARUM QUI
REGNI ET MATRIS ECCLESIAE VISCERA
PERS[C]RUTATI ME[R]CIDEM [R]ECEPERUNT
LECTOR
FILIUS ES ESTO AMICUS SPONSI ET SPONSAE
22 kościół paraf. (jw.), w zakrystii; 1746 r.; wotywna; puszka z pozłacanego srebra;
minuskuła barokowa.
na pokrywie Ecclesiae parochialis Jłużensis a[nno] domini 1746
23 budynek Muzeum Ziemi Iłżeckiej, na zewnętrznej ścianie; 1754 r.; poświadczeniowa; piaskowcowa
tablica 87 x 84 cm; kapitała humanistyczna.
A(NDREAS) S(TANISLAUS) K(OSTKA) IN Z(AŁUSKIE) Z[AŁUSKI]
G[ENEROUS] C[OME]S]
DEO
DE NOVO
ERREXIT A[NNO] D(OMINI) 1754
24 kościół paraf. p.w. Wnibowzięcia NMP i bł. Władysława; 1754 r.; poświadczeniowa; graffito na
epitafium Jana Szyszkowskiego (poz. 6); zbliżone do kancelareski.
Ioanaes Gołembieski
1754
25 kościół paraf. (jw.), w zakrystii; 1757 r.; wotywno-poświadczeniowa; kielich ze srebra pozłacanego;
minuskuła barokowa.
na awersie kołnierza stopy: ecclesiam Iłzen(sem) hoc calice Sibi desponsavit Jozeph[us] Rogali Can(onicus) Cra[coviensis] Rector ejusdem
a(nno) 1757
punca kontrybucyjna CE
26 kościół paraf. (jw.), prawa nawa; 1757 r.; nagrobkowa; marmurowa tablica 64 x 48 cm; minuskuła
barokowa z el. majuskulnymi.
D(eo) O(ptimo) M(aximo)
Ad(modu)m R(evere)ndo Petro Podlodowicz Mansionario
Seniori Iłzen(si) de hac Ecclesia optime merito
ex derelicta sua in partem decoris illius Substan-
tia, nec non obsequio annorum 30. Viro in Uni-
versitate Cracoviae literis instructo, Prudentia
insigni, Zeloso Ecclesiastae in OEconomia praepri-
mis perspicaci, Praebendario Altaris Virginis Matris
Dolorosae, quod marmoreum cum jmagine in tabu-
la aenea extrui fecit, et in Proventu auxit cum
Summa Capitali in Suffragium animae Suae
An(n)o D(omi)ni 1757 Die 24 Maji vita functo, Gratae
Memoriae ipsius monumentum Executores
Testamenti posuerunt
Fac modo quae moriens facta fuisse velis.
27 Iłża-Kotlarka, cmentarz kościoła p.w. św. Franciszka Serafickiego; 1757 r.; sentencjonalno-poświadczeniowa;
piaskowiec 72 x 56 cm; kapitała humanistyczna.
CHWAŁA BOGU ZE W TYM PROGU
STANAL FRANCISZEK SWIETY
TEN W KUNOWIE KTOZ WYPOWIE
STAŁ W BOGU NIEPOIĘTY
DO
ROKU. PANSKIEGO
1757
DNIA DRUGIEGO
MIESIĄCA STYCZNIA
28 kościół paraf. p.w. Wniebowzięcia NMP i bł. Władysława, w zakrystii; przed 1759; poświadczeniowo-wotywna;
kielich ze srebra pozłacanego; minuskuła barokowa.
na awersie stopy Hoc
Calice desponsa-
vit sibi Ec[c]le(si)am Paro-
ch(ialem) Iłzen(sem) Joseph(us) Rogal-
li Can(onicus) Cracov(iensis) Custos
Kielc(ensis) Praepositus
Iłzensis.
na rewersie kołnierza Constat fl[orenos] 300
na czaszy punca kontrybucyjna CE
29 kościół paraf. (jw.), na pilastrze z lewej strony wejścia do zakrystii przy prezbiterium;
po 1759 r.; res geste; marmurowa tablica 47 x 67 cm; minuskuła barokowa z el. majuskulnymi.
Soli DEO Gloria
Qvi nos Vocavit in admirabile [Lu]men 1 Petr(i) c(aput) 2
Ut Ecclesiae Dei diligentiam habere,
Et Domui Ejus praeesse nosceremus. [1] Timoth(ei) c[aput] 3
Exiguus meritis JOSEPHUS ROGALLI.
Canonicus Cathed(ralis) Cracov(iensis) Custos Kielcensis
Prutheno Varmiensis
Praepositus Jłzen(sis) sola Dei Providentia ultra
Expectationem Suam Regimini hujus Ecclesiae
destinatus, eandem paratam sicut Sponsam
ornatam, Viro Suo, non Habentem macu-
lam et sine ruga voluit.
Jtaq(ue) eandem nigram a Carbonicus desola-
torijs, formosam reddidit Altaria alia marmo
rea lignea alia et Cathedram Concionatoriam
nova aureo decore fecit nitere Arigenteam
Supellectile(m) locupletavit: Sacrarium copioso
aeqve ac pretioso apparatu instruxit AEra Sonora
per igne(m) in scoria(m) resoluta in elevato Campanili restituit
Plura in Jnventario exactwe confecto usus,
Possessiones et Jura descripta docebunt.
Neq(ue) tamen volentis haec neq(ue) impense curantis
sed miserentis Dei opera Lapis hic depariete Cla-
mat Ut demum famam fugeret, Sponte libera Be-
neficium hoc dimisit Grato Successori
Anno D(omi)ni 1759
30 kościół paraf. (jw.), na zewn. ścianie dzwonnicy; 1758-60; nagrobkowa; tablica piaskowcowa 61x180 cm;
kapitała humanistyczna.
D(OE) O(PTIMO) M(AXIMO)
TU LEZY TOMASZ
LESIEWICZ
MIESCZANIN IŁZECKI
GRZESNIK MIEDZY
GRZESNIKAMI W OCZACH
BOSKICH
KTORY PROSI ŁASKA-
WEGO CZYTELNIKA
O ANNIELSKIE
POZDROWIENIE LUB
O WESTHNIENIE DO
PANA BOGA
ZA DUSZE SWOIE
A[NNO] D[OMINI] 1760 D[NIA] 13 CZE[RW]C[A]
31 kościół paraf. (jw.), w budynku dawnej plebanii; XVIII w.; sentencjonalno-objaśniająca;
rzeźba klęczącego zakonnika z otwartą księgą - drewno polichromowane; minuskuła barokowa.
na kartach otwartej księgi Sabctus Domin[us]
Sanctus Deus
Sanctus Sabaott
32 kościół paraf. (jw.), w zakrystii; XVIII w.; sentencjonalno-objaśniająca; mosiężne szczypce do pieczenia opłatków;
kapitała humanistyczna.